Warmtepomp met koelfunctie: je huis koelen in de zomer
Stel je voor: het is een hete zomerdag, de zon brandt op je dakkapel en binnen is het snikheet.
Je ramen staan open maar er komt geen zuchtje wind. Herkenbaar? Een warmtepomp met koelfunctie is dan je redding. Je kunt er je huis niet alleen mee verwarmen in de winter, maar ook actief koelen in de zomer.
Geen dure airco’s die je aan de muur moet monteren, maar één systeem dat het hele jaar door werkt. En ja, dat kan prima uit de voeten met de isolatie die je al hebt of gaat aanbrengen bij een verbouwing.
Wat is een warmtepomp met koelfunctie?
Een warmtepomp met koelfunctie is een systeem dat zowel warmte kan toevoegen als wegnemen. In de winter haalt hij warmte uit de buitenlucht of bodem en geeft die af aan je huis.
In de zomer draait het proces om: hij haalt warmte uit je huis en brengt die naar buiten.
Dat werkt via hetzelfde leidingnetwerk en dezelfde binnendelen als bij een gewone warmtepomp. Veel mensen denken dat een warmtepomp alleen verwarmt, maar moderne lucht-water warmtepompen hebben een actieve koelmodus. Dat is niet hetzelfde als passief ventileren.
Het systeem pompt actief koud water door je vloerverwarming of ventilo-convectoren, waardoor je huis afkoelt. Dit is vooral effectief als je huis goed geïsoleerd is en je kiest voor lage temperatuur koeling. Belangrijk verschil: een warmtepomp koelt meestal tot een comfortabele 19-21°C, niet tot 16°C zoals een airco. Dat is vaak al voldoende voor een aangenaam binnenklimaat.
En het verbruik veel minder stroom dan een traditionele airco. Wil je nog meer koelvermogen?
Dan kies je voor een model met een grotere capaciteit of extra ventilo-convectoren.
Waarom is koelen in de zomer belangrijk voor jouw huis?
Steeds meer Nederlandse huizen worden extra geïsoleerd, krijgen nieuwe kozijnen en een dakkapel. Dat is goed voor je energielabel en je stookkosten, maar het kan ook zorgen voor opwarming in de zomer.
Zonder goede ventilatie of koeling wordt het binnen al snel te warm, zeker op de bovenverdieping. Een warmtepomp met koelfunctie lost dat op zonder extra leidingen of buitenunits. Je gebruikt dezelfde infrastructuur die je al hebt liggen voor verwarming.
Dat is vooral handig als je toch al bezig bent met een verbouwing, zoals het plaatsen van een nieuwe dakkapel of het vervangen van kozijnen.
Je kunt dan meteen het systeem meenemen in de planning. Daarnaast helpt koelen met een warmtepomp je energielabel te verbeteren. Je huis blijft koeler zonder dat je hoeft te overdimensioneren met airco’s. Dat telt mee voor je EPC (energieprestatiecoëfficiënt).
En je voorkomt hittestress, wat steeds vaker voorkomt bij hittegolven. Vooral als je boven slaapt, is een koel huis essentieel voor je gezondheid.
Hoe werkt de koelmodus in de praktijk?
De koelmodus werkt via hetzelfde warmtenet als je verwarming. In de zomer stuur je de warmtepomp op laag temperatuur koelen. Het systeem pompt koud water (meestal 16-18°C) door je vloerverwarming of ventilo-convectoren.
Die afkoeling voel je direct, vooral bij vloerverwarming omdat het groot oppervlakte langzaam afkoelt.
Er zijn twee hoofdvarianten: passief en actief koelen. Passief koelen gebruikt buitenlucht zonder compressor, maar dat is alleen effectief als het buiten niet te warm is.
Actief koelen gebruikt de compressor van de warmtepomp, net als bij verwarmen, maar dan om warmte af te voeren. Dat werkt ook bij hoge buitentemperaturen. Belangrijk is de afvoer van de warmte.
Die gaat via de buitenunit of grondcollector. Je moet daarom zorgen dat de buitenunit vrij staat en niet in de zon staat.
Bij een bodemwarmtepomp wordt de warmte afgevoerd naar de bodem, wat zeer efficiënt is. Maar dat vereist een vergunning en een gespecialiseerde installateur. De meeste systemen hebben een ingebouwde thermostaat die de koelmodus automatisch inschakelt bij een ingestelde binnentemperatuur. Je kunt ook handmatig schakelen via een app. Handig voor als je ’s avonds thuiskomt en het huis wilt afkoelen voordat je gaat slapen.
Welke varianten en modellen zijn er? Prijsindicaties
Er zijn verschillende types warmtepompen met koelfunctie. De meest voorkomende is de lucht-water warmtepomp. Die is relatief goedkoop en makkelijk te installeren, ook als je een warmtepomp in een oud huis zonder vloerverwarming wilt plaatsen.
Voorbeelden van merken die dit aanbieden zijn Daikin, Mitsubishi Electric, en Bosch.
Deze merken hebben modellen met een koelcapaciteit tot 8 kW, geschikt voor een doorsnee tussenwoning. Benieuwd naar de kosten van een warmtepomp met hoog temperatuurbereik? De prijsindicatie voor een lucht-water warmtepomp met koelfunctie ligt tussen de €6.000 en €12.000, inclusief installatie en materiaal.
De exacte prijs hangt af van het vermogen, het aantal binnenunits en of je vloerverwarming of ventilo-convectoren gebruikt. Een basispakket voor een huis van 100 m² kost ongeveer €8.000. Wil je ook koelen op de bovenverdieping?
Reken dan op €2.000 extra voor extra leidingen en ventilo-convectoren. Een bodemwarmtepomp met koelfunctie is duurder maar efficiënter.
De aanschaf ligt tussen €15.000 en €25.000, inclusief boringen en vergunningen. Je hebt wel een hoger comfort en lagere stroomkosten. Dit is vooral interessant bij nieuwbouw of een grote verbouwing, waar je de kosten kunt spreiden over meerdere maatregelen zoals isolatie en zonnepanelen. Voor kleine huizen of appartementen is een monoblock warmtepomp een optie.
Die is compacter en goedkoper, vanaf €4.500. Let wel op de geluidsproductie, want deze modellen hebben een buitenunit die soms gehoord kan worden. Kies voor een stille uitvoering als je in een rijtjeshuis woont.
Praktische tips voor installatie en gebruik
Plan je installatie altijd samen met een erkende installateur. Vraag offertes aan bij minimaal drie bedrijven die gespecialiseerd zijn in warmtepompen en koelsystemen.
Check of ze ervaring hebben met jouw type huis en isolatieniveau. Een goede installateur adviseert je over het juiste vermogen en de beste plek voor de buitenunit.
Zorg dat je huis goed geïsoleerd is voordat je een warmtepomp installeert. Een warmtepomp werkt het beste bij lage temperatuur verwarming en koeling. Is je isolatie matig?
Dan verlies je koelvermogen en stijgt je stroomverbruik. Denk aan dakisolatie, spouwmuurisolatie en HR++ glas in je kozijnen. Dit is ook belangrijk voor je energielabel en eventuele subsidie. Controleer of je een vergunning nodig hebt.
Voor een lucht-water warmtepomp is meestal geen vergunning nodig, maar de buitenunit mag niet te groot zijn en moet binnen de erfgrens blijven.
Bij een bodemwarmtepomp is een vergunning verplicht. Ook als je een dakkapel plaatst waar de leidingen doorheen lopen, kan een vergunning nodig zijn.
Check dit bij je gemeente. Gebruik de koelmodus slim. Zet hem aan als de temperatuur boven de 24°C komt, maar niet lager.
Sluit overdag de gordijnen en zonwering om de zonnewarmte buiten te houden. ’s Avonds en ’s nachts kun je ventileren met de warmtepomp of natuurlijk ventileren.
Zo bespaar je stroom en blijft het comfortabel. Denk aan het onderhoud. Een warmtepomp met koelfunctie heeft weinig onderhoud nodig, maar de buitenunit en filters moeten jaarlijks gecontroleerd worden.
Laat dit doen door je installateur. Goed onderhoud verlengt de levensduur en voorkomt storingen tijdens een hittegolf.
Combineer de warmtepomp met andere maatregelen voor een optimaal resultaat. Warmtepomp en zonnepanelen zijn de perfecte match voor een energieneutrale woning, waardoor je netto energieneutraal kunt zijn.
Een energielabel A of B is haalbaar met goede isolatie, nieuwe kozijnen en een warmtepomp. En als je toch verbouwt, neem dan meteen de dakkapel mee, zodat je bovenverdieping beter ventileert en koelt. Als je deze stappen volgt, heb je een huis dat niet alleen comfortabel warm is in de winter, maar ook koel en aangenaam in de zomer. En dat zonder aparte airco’s, met één systeem dat je helpt energie te besparen en je energielabel te verbeteren.