Warmtepomp en een dynamisch energiecontract: Slim aansturen

Mark van den Berg

Bouwkundig Adviseur & Verbouwexpert

Je hebt een warmtepomp. Of je bent er druk mee bezig, tijdens die verbouwing van de jaren ’70 woning met nieuwe isolatie en kozijnen.

Je wilt het maximale eruit halen, zowel voor je comfort als voor je portemonnee.

De energieprijzen schieten alle kanten op. Een vast contract voelt als gokken. Een dynamisch contract voelt ingewikkeld.

Maar als je die twee slim combineert, wordt het een krachtig team. Je kunt je warmtepomp namelijk aansturen op basis van de stroomprijs van morgen. Dat is geen toekomstmuziek, dat kun je vandaag regelen. En dat scheelt echt tientallen, soms wel honderden euro’s per jaar.

Wat is een dynamisch energiecontract eigenlijk?

Stel je voor: je doet boodschappen en de appels zijn vandaag in de aanbieding.

Je koopt een extra zak. Morgen zijn ze duurder, dan laat je ze liggen.

Zo werkt een dynamisch energiecontract ongeveer. Je betaalt de daadwerkelijke beursprijs voor stroom, met een kleine opslag voor de leverancier. Die prijs wisselt elk uur. In het weekend of als het hard waait, is stroom vaak spotgoedkoop.

Tijdens een koude winteravond zonder wind, is het peperduur. Je hebt drie soorten contracten: vast, variabel en dynamisch.

Bij een vast contract weet je precies wat je betaalt, ongeacht de markt. Bij variabel gaat de prijs twee keer per jaar omhoog of omlaag. Dynamisch is het meest flexibel.

Je prijs verandert dagelijks of zelfs per uur. Dit is geen hype.

Bedrijven als ANWB Energie, Frank Energie, Tibber en Zonneplan bieden dit aan.

Je sluit het af via een app. Je ziet je verbruik en de prijs per uur. Dat is de basis voor je slimme warmtepomp.

Waarom dit een gouden combi is

Een warmtepomp verbruikt stroom. Veel stroom. Zeker als je huis goed geïsoleerd is en je een aanbouw of dakkapel hebt geplaatst.

Je wilt graag een warm huis, maar je portemonnee niet platslaan. Een dynamisch contract geeft je de kans om je stroomverbruik te verleggen naar de goedkope uren. Je warmtepomp kan dan overdag draaien als de zon schijnt, of midden in de nacht als de wind waait en de prijs in het dal zit.

Stel, je hebt een woning met een energielabel A. Je verbruikt zo’n 2.500 kWh per jaar voor de warmtepomp en de rest van het huishouden.

Als je 30% van je verbruik verplaatst naar de daluren (waarbij de stroom soms €0,10 per kWh goedkoper is), bespaar je al snel €75 per jaar. En met een groter huis en meer verbruik, loopt dat op. De investering in isolatie en HR++ glas verdien je zo dubbel en dwars terug.

Een dynamisch contract sluit je vaak af zonder vastrecht. Dat scheelt meteen €200 tot €300 per jaar.

De leveranciers rekenen een vaste marge per kWh, vaak rond de €0,04.

Als je slim stuurt, blijf je onder de totale prijs van een gemiddeld vast contract. Het is een spel van anticiperen. En je warmtepomp is de speler die je op het veld zet.

Hoe je de warmtepomp slim aanstuurt

Het draait allemaal om de besturing. Een warmtepomp heeft een ingebouwde klok, maar die is vaak simpel.

Je kunt hem bijvoorbeeld instellen op ‘vorstbescherming’ of een standaard schema. Dat is niet genoeg.

Je wilt dat de pomp aanslaat als de stroom goedkoop is, en juist uitschakelt als de prijs piekt. Dit kan op twee manieren: handmatig of automatisch. Handmatig is het simpelst. Je opent de app van je energieleverancier, checkt de tarieven voor morgen en zet de warmtepomp aan op het juiste moment.

Dit werkt goed bij een hybride warmtepomp die ook een gasgestookte ketel heeft.

Je verwarmt het huis overdag bij lage prijzen, en de ketel springt bij tijdens de dure uren. Dit vraagt discipline, maar levert direct resultaat. Automatisch is de echte gamechanger.

Je koppelt je warmtepomp aan een slim energiesysteem. Denk aan producten van merken als Itho Daalderop (CR-ketel met CO2-warmtepomp), Nefit (EcomLine), of Remeha (Tzerra).

Deze systemen hebben vaak een modulerende werking. Door een slimme sturing toe te voegen, bijvoorbeeld via een platform als Home Assistant of een specifieke app van de leverancier, kan de warmtepomp zijn werk doen op het moment dat het jou uitkomt.

Een specifieke optie is de ‘slimme sturing’ vanuit de energieleverancier. ANWB Energie biedt een koppeling met sommige warmtepompen. Zij geven een seintje: ‘Nu is het goedkoop.’ Jouw warmtepomp gaat dan draaien.

Dit werkt vooral goed als je buffercapaciteit hebt. Een boiler van 200 liter, bijvoorbeeld.

Die laad je op tijdens de daluren. Daarna kun je uren warm water en verwarming halen zonder dat de pomp hoeft te draaien tijdens piekuren.

Let op: een warmtepomp is geen krachtstroom-apparaat. Hij verbruikt tussen de 500 en 2.000 watt, afhankelijk van het model en de buitentemperatuur.

Een doorsnee groepenkast kan dit prima aan. Je hoeft niet direct je hoofdzekeringen te verzwaren. Wel is het slim om te checken of je groepen niet overbelast raken als je ook de wasmachine en laadpaal tegelijk aanzet.

Modellen, prijzen en mogelijkheden

Welke warmtepomp je hebt of kiest, bepaalt hoe makkelijk je hem kunt sturen.

We maken onderscheid in hybride en all-electric systemen. Een hybride warmtepomp, zoals de Nefit EcomLine Hybrid of de Remeha Isara Hybrid, werkt samen met je gasketel. Deze systemen kosten tussen de €4.500 en €6.500, inclusief installatie. Ze verbruiken zo’n 1.500 tot 2.000 kWh per jaar voor de verwarming. Wil je daarnaast besparen op je warm tapwater? Kijk dan eens naar de mogelijkheden van een warmtepompboiler.

Een all-electric warmtepomp, bijvoorbeeld de Itho Daalderop CVE-T of de Mitsubishi Ecodan ervaringen, is een zwaardere jongen. Deze systemen kosten tussen de €10.000 en €16.000, afhankelijk van de grootte van je huis en het vermogen.

Ze verbruiken 3.000 tot 5.000 kWh per jaar. Als je dan slim stuurt, scheelt dat echt in de kosten.

Bij een dynamisch contract met een piek van €0,50 per kWh en een dal van €0,10 per kWh, is het verschil enorm. De besturing is de sleutel. Veel nieuwe warmtepompen hebben een app.

Denk aan de Itho Daalderop MyThermo of de Remeha eTwist. Deze apps laten je een weekprogramma instellen.

Sommige bieden al een ‘slimme stand’ die rekening houdt met de buitentemperatuur. Om echt gebruik te maken van dynamische prijzen, heb je vaak een extra module nodig. Die koppelt je warmtepomp aan een API (een digitale verbinding) van je energieleverancier.

Prijsindicatie voor zo’n slimme sturing: vaak zit dit bij de warmtepomp inbegrepen, of kost het eenmalig €100 tot €300 voor een uitbreidingsmodule.

Soms zit er een abonnement op van €5 per maand. Bedrijven als Zonneplan bieden een ‘slimme laadpaal’ en warmtepompsturing in één pakket. Dat scheelt gezoek.

Je regelt het via één app. Vergeet de isolatie niet.

Een warmtepomp presteert het best in een goed geïsoleerd huis. Denk aan spouwmuurisolatie (€1.500), vloerisolatie (€2.000) of dakisolatie (€4.000). Zonder goede isolatie moet de pomp harder werken en verbruik je meer stroom. Houd ook rekening met de jaarlijkse kosten voor het onderhoud van je warmtepomp, want dan verdien je de voordelen van een dynamisch contract minder snel terug.

Praktische tips voor direct resultaat

Wil je morgen al beginnen? Pak het slim aan.

• Check je energiecontract: Ga naar de website van ANWB Energie, Frank Energie of Tibber. Kies een dynamisch contract. Let op: je betaalt geen vastrecht, maar wel een opslag per kWh.
• Activeer je app: Zorg dat je de app van je warmtepomp downloadt en installeert. Maak een account aan. Test of je de temperatuur kunt aanpassen en de timer kunt instellen.
• Plan je uren: Kijk ’s avonds naar de tarieven voor morgen. Zet de verwarming een uurtje hoger of start de boiler bijvulling op het moment dat de prijs laag is (vaak tussen 13:00 en 16:00 of ’s nachts).
• Gebruik de buffer: Als je een boiler hebt, zorg dat die vol is tijdens de daluren. Dan kun je de verwarming ’s avonds uitzetten of lager zetten zonder dat het koud wordt.
• Combineer met andere apparaten: Was je kleding of laad je elektrische auto op als de stroom goedkoop is. Dit versterkt het effect. Veel wasmachines hebben een uitstelfunctie.
• Monitor je verbruik: Gebruik de app van je energieleverancier om je verbruik per uur te zien. Zo leer je je eigen patroon kennen en kun je bijsturen.
• Check vergunningen en subsidie: Bij het plaatsen van een warmtepomp (zeker all-electric) kan een vergunning nodig zijn. Check dit bij je gemeente. Ook is er ISDE-subsidie: tot €3.500 voor een hybride en tot €6.000 voor all-electric.

Dit zijn concrete stappen die je kunt zetten, zonder technische hoofdpijn. Een dynamisch energiecontract en een warmtepomp zijn een match made in heaven. Het vraagt een beetje aandacht in het begin, maar het levert je een comfortabel huis en een lagere energierekening op.

En dat zonder ingewikkelde techniek. Gewoon slim gebruik maken van wat er al is. Aan de slag!