Vloerverwarming icm een warmtepomp: Lage temperatuur instellen
Je staat op het punt om je huis te verduurzamen. Misschien leg je net een aanbouw aan, of heb je een frisse dakkapel laten plaatsen.
Je wilt van het gas af. De combi van vloerverwarming en een warmtepomp is dan goud waard. Maar er is een addertje onder het gras: die warmtepomp werkt pas écht efficiënt als je hem op de juiste temperatuur instelt.
Te hoog en je slurpt stroom. Te laag en je huis blijft koud.
Het draait allemaal om de magische grens van 35 tot 40 graden. Dit is je gids om het perfect te regelen.
Waarom lage temperatuur het toverwoord is
Een warmtepomp haalt warmte uit de lucht of de bodem. Die warmte is lang niet zo heet als de vlam in een oude gasketel.
Je warmtepomp is eigenlijk een airco die je ook kunt verwarmen. Om die reden moet je je hele huis anders inrichten.
Je kunt geen kleine radiator van 60 graden gebruiken en verwachten dat de warmtepomp efficiënt zijn werk doet. Dan moet hij te hard werken en verbruik je net zoveel stroom als een datacenter. Het doel is simpel: de warmtepomp zo min mogelijk moeite laten doen.
Dat doe je door het water in je vloer net laag genoeg te maken. We praten hier over water van 35°C tot maximaal 40°C.
Als je vloerverwarming water van die temperatuur door je buizen pompt, geeft je vloer precies genoeg warmte af om je kamer op 20 of 21°C te houden. Dit heet het 'laag temperatuur systeem'. Het is de basis voor je energielabel dat de hoogte in schiet. Stel je voor dat je net je oude vloer eruit hebt gesloopt voor een nieuwe, geïsoleerde ondervloer.
Je legt nu vloerverwarming. Die vloer is je grote radiator.
Omdat hij zo groot is (vaak de hele oppervlakte van je huis), heeft hij maar weinig warmte nodig om het aangenaam te maken. Dat is precies wat de warmtepomp wil. Het is een perfect huwelijk.
Zonder goede isolatie werkt dit helaas niet. Dus als je toch bezig bent met die vloer, zorg dat je isolatie (PIR platen of folie) top is.
Hoe je de temperatuur precies instelt
Het hart van je systeem is de menggroep. Dat is dat roostervormige ding met alle slangetjes erop, vaak in de meterkast of een aparte technische ruimte.
Hier mengt het hete water van de warmtepomp met het koude water dat terugkomt uit de vloer. Je wilt dat de temperatuur die de vloer in gaat nooit boven de 40°C uitkomt. De meeste warmtepompen hebben een 'verwarmingsschema' waar je dit kunt instellen.
Zoek in het menu naar 'CV-temperatuur' of 'Vloerverwarmingsschema'. De ideale instelling hangt af van hoe goed je huis is geïsoleerd.
Als je net een uitbouw hebt gezet met triple glas en 10 cm isolatie, kan je vaak al met 32°C toe.
Je vloer voelt dan lauw aan, maar je huis warmt langzaam en stabiel op. Woon je in een jaren-70 huis met enkele beglazing en weinig vloerisolatie? Dan moet je waarschijnlijk richting de 45°C om het warm te krijgen. Dat is jammer, want dan gaat de COP (de efficiëntiemeter) van je warmtepomp omlaag.
Een veelgemaakte fout is het te snel opendraaien. Mensen denken: "Het is koud, ik draai de vloer open tot 50°C". Dat werkt averechts.
De vloer gaat wel harder branden, maar de warmtepomp moet keihard werken en je vloer kan beschadigen door te snelle uitzetting. Het is beter om de temperatuur laag te houden en de aanvoertijd te verlengen. Gebruik bij de installatie de beste egaline voor vloeren met vloerverwarming, zodat de vloer de warmte optimaal kan geleiden en langzaam kan opnemen.
Dit doet de warmtepomp vanzelf als je hem goed afstelt. Zorg dat je een slimme thermostaat koopt die geschikt is voor warmtepompen, zoals de Tado of een modulerende thermostaat van je warmtepompmerk zelf.
De thermostaat en de retourtemperatuur
Die praat met de pomp en zegt: "Hey, het is nog niet warm genoeg, geef maar een beetje meer". De pomp past zich dan soepel aan. Zet je thermostaat nooit heel hoog in één keer.
Gewoon op 20°C en dan rustig kijken of het aangenaam wordt. Let ook op de retourtemperatuur.
Dat is het water dat terugkomt uit de vloer. Die moet laag zijn, onder de 35°C. Als je vloer heel koud is en je draait hem open, stroomt er koud water terug.
De warmtepomp moet dat water dan weer opwarmen. Als de return te warm is, weet je dat je vloer te weinig warmte afgeeft. Vloerverwarming en een warmtepomp vormen samen de ideale combinatie voor een efficiënte woning.
Meestal los je dat op door de waterdruk in de vloer te verhogen (meer doorstroming) of door de temperatuur iets te verhogen.
Voor de beginners: kijk naar de display op je menggroep. Daar zie je de temperaturen vaak staan.
Prijzen en materiaalkeuze
Wat kost dit nu als je bezig bent met een verbouwing? Als je toch de vloer openligt, is de investering in goed materiaal essentieel.
Een standaard vloerverwarmingspakket voor een woning van 80m2 (bijvoorbeeld een rijtjeshuis) kost ongeveer €1.200 tot €1.800 excl. installatie. Dit zit 'm in de leidingen, de verdeler (de menggroep) en de isolatieplaten. Kies voor een RVS verdeler met pompregeling, dat werkt veel beter samen met een warmtepomp dan een goedkope kunststof versie.
De warmtepomp zelf is een grotere kostenpost. Een lucht-water warmtepomp (de meest gangbare voor bestaande bouw of verbouw) kost tussen de €4.000 en €7.000, afhankelijk van het vermogen en het merk.
Denk aan merken als Daikin, Remeha of ATAG. Je hebt geen gasaansluiting meer nodig, dus je bespaart de vaste kosten voor gas (ongeveer €250 per jaar). De subsidie op warmtepompen is in 2024/2025 nog steeds fors, vaak zo'n €1.500 tot €2.500, waardoor de netto prijs lager uitvalt.
Als je een vergunning nodig hebt voor je verbouwing (zoals bij een dakkapel of aanbouw), check dan even of de plaatsing van de buitenunit van de warmtepomp vergunningsvrij is. In de meeste gevallen mag dit, tenzij je in een beschermd stadsgezicht woont of de unit pal op de erfgrens staat.
De kosten voor het aanpassen van je elektrische installatie (groepenkast) mag je niet vergeten.
Een extra groep voor de warmtepomp is vaak nodig, dat kost een elektricien zo'n €200-€300.
Praktische tips voor de perfecte temperatuur
Het echte werk begint als de boel draait. Je moet je systeem inregelen. Dat klinkt ingewikkeld, maar het is gewoon kijken en bijstellen.
Begin met de thermostaat op 20°C. Wacht een dag. Is het te koud?
Verhoog de ingestelde temperatuur van de warmtepomp met 2 graden. Wacht weer een dag.
Zo werk je toe naar de balans. Je wilt dat de warmtepomp zo'n 16 tot 20 uur per dag draait op een lage temperatuur, in plaats van 4 uur op een hoge temperatuur. Gebruik de zon!
Als je ramen (nieuwe kozijnen met HR++ glas) aan de zonzijde hebt, doe de gordijnen open.
De zon verwarmt je vloer gratis. De vloer slaat die warmte op en geeft 's avonds langzaam af. Dat scheelt enorm in het stroomverbruik van je warmtepomp. Zorg dat je vloer niet bedekt is met dikke tapijten of meubels zonder pootjes.
De warmte moet kunnen ontsnappen. Een bank die de hele vloer bedekt, is funest voor je rendement.
Een laatste tip: blijf meten. De meeste warmtepompen hebben een app waarin je precies ziet hoeveel kWh je verbruikt en wat de COP is.
Een COP van 4 is goed (1 kWh stroom levert 4 kWh warmte op). Ligt je COP onder de 3? Dan draait er iets niet optimaal.
Misschien dat je vloerverwarming een warmte-afgifte test nodig heeft omdat deze te weinig water doorlaat, of dat je instellingen te hoog staan. Pas het aan, en je zult zien dat je huis comfortabeler wordt en je energierekening daalt. Zo haal je het maximale uit je verbouwing.