Vergunningvrij een bijgebouw plaatsen: Maximale oppervlakte
Een bijgebouw in je tuin, wie droomt er niet van? Een plekje voor je hobby, een praktische opslag of misschien wel je eigen kantoor.
Het idee is prachtig, maar dan komen de vragen: mag dat zomaar?
Hoe groot mag het? En moet je dan meteen naar de gemeente voor een vergunning? Goed nieuws: in veel gevallen mag je best wat bouwen zonder dat je een lastige vergunningsprocedure hoeft te doorlopen.
De regels zijn alleen wel strikt. Laten we even samen door de regels ploegen, zodat je straks precies weet hoe groot je mag bouwen zonder gedoe.
Het grote verschil: vergunningsvrij versus meldingsplichtig
Allereerst een cruciaal onderscheid. Vergunningsvrij bouwen betekent niet dat je zomaar alles kunt doen.
Soms is een 'melding' nodig. Dit is geen vergunning, maar je moet je bouwplan wel melden bij de gemeente. De gemeente kan dan alleen bezwaar maken als het plan echt in strijd is met de regels.
Ze kunnen je niet weigeren omdat ze het lelijk vinden, bijvoorbeeld. Een vergunning vraag je aan als je buiten de regels valt; de gemeente beoordeelt je plan en mag het weigeren.
Voor bijgebouwen in de achtertuin gaat het meestal om vergunningsvrij bouwen. Je hoeft niets te doen, mits je je aan alle regels houdt.
Voldoe je niet aan alle regels? Dan moet je een vergunning aanvragen. De controle ligt bij jou. De gemeente handhaaft alleen als er een klacht komt.
De magische 4 meter: je belangrijkste getal
De meest gestelde vraag is: hoe groot mag mijn bijgebouw zijn? De belangrijkste vuistregel draait om de afstand tot je achterbuur.
Als je tuin op het zuiden ligt, is je achterbuur waarschijnlijk de tuin erachter. Staat je bijgebouw op meer dan 4 meter afstand van de erfgrens met die achterbuur?
Dan mag je bijgebouw vergunningsvrij bouwen tot een oppervlakte van 40 m². Staat je schuur of tuinkantoor dichter bij de achterbuur (minder dan 4 meter)? Dan mag de maximale oppervlakte voor een bijgebouw kleiner zijn, namelijk 10 m². Let op: deze 10 m² is inclusief eventuele overkappingen of afdakjes.
Zit je er precies op of over de 4 meter? Dan mag je de 40 m²-regel gebruiken.
Je ziet dus direct hoeveel ruimte je kunt winnen door je bouwwerk iets verder naar achteren te plaatsen. Een voorbeeld: je hebt een tuin van 15 meter diep. Je wilt een tuinkantoor van 3 meter diep.
Als je die op 3,5 meter van de erfgrens plaatst, val je onder de 4 meter-afstandsregel. Je mag dan maximaal 10 m² bouwen.
Wat telt allemaal mee in die 40 m²?
Plaats je hem op 4,5 meter afstand? Dan mag je opeens 40 m² bouwen.
Dat is dus een ruime verdubbeling in oppervlakte (bijvoorbeeld 5x6 meter). De oppervlakte bereken je door de buitenmaat van je bijgebouw te nemen. Je telt dus alles bij elkaar op: een hoofdgebouw, een losse berging, een overkapping en een eventuele erker.
Alles wat vastzit aan de grond en niet tijdelijk is, telt mee. Heb je al een schuur van 15 m² en wil je er een vergunning voor een dakterras op een bestaande uitbouw bij plaatsen?
Dan zit je op 35 m² en mag dit nog net. De hoogte is ook belangrijk.
Een vrijstaand bijgebouw mag maximaal 3 meter hoog zijn. Plaats je hem tegen de zij- of achtergevel van je huis?
Dan mag hij 4 meter hoog worden. Let op: een dakkapel telt niet als bijgebouw, dat is een onderdeel van je hoofdgebouw. Een dakkapel heeft zijn eigen regels.
De uitzonderingen: waar je op moet letten
Natuurlijk zijn er altijd uitzonderingen op de regel. Je mag nooit vergunningsvrij bouwen in de voortuin. De voortuin is bedoeld voor groen en zicht op de straat.
Ook als je in een beschermd stads- of dorpsgezicht woont, zijn de regels vaak strenger.
Kijk altijd op de website van je gemeente voor de precieze regels voor jouw postcode. Verder mag het bijgebouw niet worden gebruikt als zelfstandige woning.
Dus geen keuken of badroom erin. Een simpele wastafel mag, maar een tweede voordeur is een no-go. Het moet echt een nevenruimte blijven.
Ook de fundering mag geen diepe grondslag hebben. Je bouwt licht op de bestaande bodem.
Ga je grondig verbouwen en funderingen vervangen? Dan kan het ineens wel een vergunning worden. Benieuwd hoe lang een vergunningaanvraag voor een uitbouw duurt?
Keuzekader: Hoe plan je jouw vergunningsvrije bijgebouw?
Om je op weg te helpen, hier een handig stappenplan. Volg deze stappen en je zit goed.
- Bepaal de afstand tot de achterbuur: Meet precies hoe ver het is van je plangebied tot de erfgrens van de achterbuur. Zit je onder de 4 meter? Dan mag je maximaal 10 m² bouwen. Zit je erboven? Dan mag je 40 m² bouwen.
- Reken je oppervlakte na: Tel alle bestaande en nieuwe bouwwerken bij elkaar op. Een 5x8 meter bijgebouw is 40 m². Een 4x4 meter is 16 m². Houd rekening met de dikte van de wanden (bij prefab bouwpakketten telt de maat op het tekening vaak als buitenmaat).
- Check de hoogte: Vrijstaand maximaal 3 meter. Aangebouwd maximaal 4 meter. Houd hier rekening met de hellingshoek van het dak. Een schuin dak heeft meer hoogte nodig dan een plat dak.
- Check de bestemming: Kijk op het bestemmingsplan of je gemeente extra regels heeft. Zoek op 'bouwvrijstelling' of 'kleinschalige bouwwerken' op de site van je gemeente.
- Denk na over materialen: Kies je voor een houten blokhut, een aluminium overkapping of een stenen tuinkamer? Hout is goedkoper (rond €2000-€5000 voor een simpele berging), maar vraagt onderhoud. Een prefab tuinkamer met geïsoleerde wanden (Rc-waarde van 3,5) kost al gauw €10.000 - €20.000, maar is direct geschikt als werkplek en verhoogt je energielabel niet direct, maar het comfort wel. Denk ook aan de kozijnen; kunststof kozijnen zijn onderhoudsarm en isoleren goed.
Doorloop je deze stappen, dan weet je binnen een paar minuten of je zorgeloos kunt beginnen met bouwen of dat je toch die vergunning moet aanvragen. Veel bouwplezier!