Isolatiematerialen vergelijken: PIR, PUR, Glaswol, Steenwol en EPS
Stel je voor: je bent je zolder aan het verbouwen tot een fijne werkkamer. Of je bouwt een uitbouw en wilt daar het hele jaar door comfortabel zitten.
De isolatie die je kiest, bepaalt voor een groot deel of je straks in de zomer niet in een sauna zit en in de winter niet in een ijskast.
Bovendien heeft het flink wat invloed op je energierekening en de waarde van je huis. Kiezen voor de juiste isolatie is dus een van de slimste investeringen die je kunt maken. Maar welk materiaal kies je? We duiken in de wereld van PIR, PUR, glaswol, steenwol en EPS.
Waarom je keuze er echt toe doet
Denk even aan je dak. Zonder goede isolatie verlaat tot wel 30% van je warmte via het dak je huis.
Dat voel je direct in je stookkosten. Een goede isolatie is de basis voor een energiezuinig huis. Dit is niet alleen goed voor je portemonnee, maar het telt ook flink mee voor je energielabel. Een beter energielabel maakt je huis aantrekkelijker voor kopers en kan bijdragen aan een hogere verkoopprijs.
Bij vergunningen voor een verbouwing, zoals een dakkapel of een aanbouw, worden er vaak ook eisen gesteld aan de isolatiewaarde. Je moet dan voldoen aan de huidige Bouwbesluit-normen.
Door meteen voor materialen te kiezen die hieraan voldoen, of zelfs beter zijn, ben je direct klaar voor de toekomst.
Je voorkomt gedoe met de gemeente en zorgt dat je huis comfortabeler en zuiniger wordt.
De materialen op een rij: van plaat tot vezel
Laten we de boel eens op een rijtje zetten. We gaan kijken naar de vijf meest gebruikte materialen.
Per stuk bespreken we wat het is, waar het goed in is en wat je ongeveer kwijt bent.
PIR-platen: de krachtpatser
Zo kun je een goede afweging maken voor jouw klus, of dat nu de vloer, de muur of het dak is. PIR (Polyisocyanuraat) is een harde, lichte plaat die je vaak tegenkomt bij daken en vloeren. Het is een familielid van PUR, maar net even iets beter.
PIR heeft een extreem hoge isolatiewaarde. Dat betekent dat je met een dunnere plaat al dezelfde isolatie bereikt als met een dikkere plaat van een ander materiaal. Dit is superhandig als je ruimte wilt besparen, bijvoorbeeld bij een dakkapel of een zoldervloer waar je niet te veel hoogte wilt verliezen. PIR-platen zijn vaak voorzien van een folielaagje dat dient als dampscherm.
Dit voorkomt dat vocht van binnenuit in de isolatie trekt en deze zijn werk laat verliezen.
Het materiaal is makkelijk op maat te zagen met een decoupeerzaag. De prijs ligt wel aan de hogere kant, maar de prestaties zijn er dan ook naar.
PUR-schuim: de vloeibare vuller
Reken op ongeveer €25 tot €35 per vierkante meter voor een PIR-plaat van 100 mm dik. PUR (Polyurethaan) kent iedereen van de spuitbus of als schuim dat je tussen voegen spuit. Als isolatiemateriaal wordt het vaak ingespoten in spouwmuren of gebruikt als schuim in panelen.
Het grote voordeel van PUR-schuim is dat het werkelijk alle kiertjes en gaten opvult.
Zo ontstaat een naadloze isolatielaag die tocht effectief tegenhoudt. Vooral bij bestaande bouw is het inspuiten van PUR-schuim in de spouwmuur een populaire optie. Dit is een klus voor een professional.
Je kunt het niet zomaar zelf doen. De kosten hangen af van de hoeveelheid en de moeilijkheidsgraad, maar reken voor het isoleren van een gemiddelde gevel (zo'n 50 m²) al snel op een bedrag tussen de €1.200 en €2.000.
Glaswol: de vezelige klassieker
Een goede investering, want de besparing op je energierekening kan oplopen tot 20% per jaar.
Glaswol is gemaakt van gesmolten glas en ziet eruit als een soort wol. Het is een zeer bekende isolatiemateriaal en wordt vaak geleverd in rollen of matten. Glaswol is ideaal voor onregelmatige oppervlakken en plekken waar je makkelijk bij kunt, zoals tussen de sporen van een zolderkap of in een open plafondconstructie.
Een groot voordeel van glaswol is dat het een uitstekende geluidsisolator is. Handig als je een slaapkamer boven een drukke woonkamer hebt. Ook is het relatief goedkoop en brandwerend. Wel moet je goed oppassen met het verwerken; de vezels kunnen jeuken op de huid.
Draag dus altijd beschermende kleding, een masker en handschoenen. De prijs is erg schappelijk: voor een rol glaswol van 100 mm dik betaal je ongeveer €10 tot €15 per vierkante meter.
Steenwol: de brandveilige broer
Steenwol lijkt op glaswol, maar is gemaakt van basaltgesteente. Het is dus eigenlijk gestolde lava.
Dit maakt het extreem brandveilig. Steenwol kan temperaturen tot wel 1000°C aan zonder te ontbranden. Dit is een belangrijk veiligheidsvoordeel, zeker bij bouwdelen die onderhevig zijn aan hitte, zoals een schoorsteenmantel of een technische ruimte. Wil je meer weten over isolatie en brandveiligheid en welke materialen brandvertragend zijn?
Steenwol is, net als glaswol, een uitstekende keuze voor geluidsisolatie. Bij het vergelijken van isolatie met glaswol vs. steenwol valt op dat het materiaal wat zwaarder en harder is dan glaswol.
Het is ook vochtbestendig en 'ademt' goed, wat vochtproblemen kan helpen voorkomen. Ideaal voor toepassingen in vochtigere ruimtes of bij houten constructies. De prijs ligt iets hoger dan glaswol, rond de €15 tot €25 per vierkante meter voor een plaat van 100 mm.
EPS: de witte piepschuimkorrel
EPS (Expanded Polystyrene) is wat we vroeger piepschuim noemden. Je kent het waarschijnlijk van de witte isolatieplaten of de verpakkingen van nieuwe apparaten.
EPS is licht, goedkoop en makkelijk te verwerken. Het is een uitstekende keuze voor vloerisolatie, bijvoorbeeld onder een betonvloer of in een kruipruimte.
Ook wordt het veel gebruikt als isolatie voor gevels onder de pleisterlaag (gevelisolatie). Hoewel EPS goed isoleert, heeft het een lagere isolatiewaarde dan PIR. Voor de beste isolatie voor een plat dak moet je het vaak dikker aanbrengen om hetzelfde effect te bereiken.
Dit kan nadelig zijn als je ruimte beperkt is. Een ander nadeel is dat het materiaal minder goed bestand is tegen brand (het smelt en drupt). De prijs is wel heel vriendelijk voor de portemonnee: een EPS-plat van 100 mm kost ongeveer €8 tot €12 per vierkante meter.
Prijzen en toepassingen: welk materiaal voor welke klus?
Om het overzichtelijk te maken, zetten we de materialen nog even op een rijtje met hun ideale toepassing en kosten. De prijzen zijn indicatief en kunnen per leverancier en regio iets verschillen.
Een andere overweging is het type klus. Ga je een dakkapel plaatsen? Dan is PIR vaak de beste keuze vanwege de hoge isolatiewaarde op minimale dikte.
- PIR: De alleskunner voor dak en vloer. Dun en efficiënt. (€25-35 per m²)
- PUR: De naadloze vuller voor muren en kieren. Laat je door een professional spuiten. (€1.200-2.000 voor een gevel)
- Glaswol: De budgetvriendelijke geluids- en warmte-isolator voor zolders en scheidingswanden. (€10-15 per m²)
- Steenwol: De brandveilige en geluiddempende keuze voor houten constructies en technische ruimtes. (€15-25 per m²)
- EPS: De voordelige optie voor vloeren en gevels onder pleisterwerk. (€8-12 per m²)
Is je doel het isoleren van de spouwmuur? Dan is PUR-schuim de specialist.
Voor de vloer in je aanbouw kun je kiezen voor EPS of PIR, afhankelijk van de hoogte die je beschikbaar hebt en je budget.
Praktische tips voor je isolatieklus
Goed, je hebt een idee welk materiaal je wilt. Nu de praktijk. Een goede voorbereiding is het halve werk. Zorg dat je materiaal droog en op een vlakke ondergrond wordt opgeslagen.
Vooral glaswol en steenwol nemen vocht op en worden dan minder effectief.
Werk je op een zolder? Zorg dan dat het dak waterdicht is voordat je begint met isoleren.
Niets is zo vervelend als je net geïsoleerde zolder die na de eerste de beste regenbui lekt. Hou bij het kopen van je materiaal rekening met de dikte. Voor een onverwarmde zolder (zoldervloer) wordt vaak een dikte van 100 tot 150 mm aangeraden.
Voor een schuin dak dat je bewoont, zit je al snel aan 120 tot 200 mm.
Check de R-waarde (de isolatiewaarde) op de verpakking. Hoe hoger de R-waarde, hoe beter het isoleert. Een R-waarde van 4,5 of hoger is voor de meeste toepassingen een goed uitgangspunt. Vergeet het dampscherm niet!
Bij het isoleren van een warm dak of een zolderkap moet je aan de warme kant (binnenzijde) van de isolatie een dampscherm aanbrengen. Dit folie voorkomt dat vocht vanuit de woning de isolatie in kan lopen.
Als je dat niet doet, kan de isolatie vochtig worden en zijn werking verliezen.
Bovendien loop je het risico op houtrot in de dakconstructie. Een kleine moeite, maar essentieel voor een goed resultaat. Als je twijfelt over de beste keuze voor jouw specifieke situatie, schakel dan een professional in.
Een isolatiespecialist kan een warmtescan maken om te zien waar de meeste warmte verloren gaat. Hij of zij kan je precies vertellen welk materiaal en welke dikte het beste passen bij jouw verbouwing, of het nu om een dakkapel, een aanbouw of een vloer gaat. Zo weet je zeker dat je investering in isolatie je jarenlang comfort en een lagere energierekening oplevert.